سامرەند حەسەنSamrand Hassan
کوردی

وتاری گۆڤار · 2025

پەستاندنی پارێزەری نهێنی بۆ فێربوونی فیدراڵی: پێداچوونەوەیەکی گشتگیری میکانیزم، ڕێگا و هاوسەنگییەکان

Privacy-Aware Compression for Federated Learning: A Comprehensive Survey of Mechanisms, Methods, and Trade-offs

Samrand Hassan, Aras Aram, Ngin Ahmed

International Journal of Latest Research in Engineering and Technology (IJLRET), vol. 11 (12), 7–21 ·

PDF ەکە بخوێنەوە DOI 10.56581/IJLRET.11.12.07-21

پوختە

فێربوونی فیدراڵی (FL) ڕێگە دەدات مۆدێلێک بە هاوبەشی لەسەر چەندین ڕاژەخوازی دابەشبوو ڕابهێنرێت و نهێنیی داتاکان بپارێزرێت، چونکە داتای خاو ناگوازرێتەوە. بەڵام سیستەمەکانی FL بۆ هاوسەنگکردنی سێ ئامانجی دژبەیەک ڕووبەڕووی ئاستەنگی جددی دەبنەوە: پاراستنی نهێنی، کارایی پەیوەندی و وردیی مۆدێل. ئەم پێداچوونەوە گشتگیرە نوێترین ڕێگا و میکانیزمەکان دەخاتە ڕوو کە بۆ چارەسەرکردنی ئەم ئاستەنگانە لە ڕێگەی پەستاندنی پارێزەری نهێنییەوە داڕێژراون. بە ڕێبازێکی گەڕانی ڕێکخراو، 50 توێژینەوەی بنەڕەتیمان پێداچووەوە کە لە نێوان 2018 و 2025 لە سەرەکیترین گۆڤار و کۆنفرانسەکاندا بڵاوکراونەتەوە. ڕێگاکان لە چوار خێزانی سەرەکیدا ڕێکخراون: یەکەم، دیزاینی میکانیزمی ژمارەیی (بۆ نموونە میکانیزمەکانی Minimum Variance Unbiased و Interpolated MVU) کە دابەشکردنی ژاوەژاو و بودجەی بیت پێکەوە باشتر دەکەن؛ دووەم، ڕێگاکانی پەستاندن (quantisation، sparsification، compressive sensing و autoencoderی فێرکراو) لەگەڵ گەرەنتیی نهێنی؛ سێیەم، چوارچێوەی تیۆریی یاری کە لەگەڵ هاندەرەکان دەگونجێن (بۆ نموونە مەزاد و تیۆریی گرێبەست) بۆ بودجەی نهێنیی تایبەت بە هەر بەشداربوویەک؛ چوارەم، جێبەجێکردنی ڕاستەقینە لەسەر ئامێرەکانی لێوار و سیستەمەکانی IoT. بەڵگە ئەزموونییەکان نیشان دەدەن کە تێکەڵەیەکی باش داڕێژراوی ئەم ڕێگایانە دەتوانێت گواستنەوەی داتا 50 تا 90 لەسەد کەم بکاتەوە، لە کاتێکدا وردیی مۆدێل تەنها 1 تا 3 لەسەد لە مۆدێلە بنەڕەتییە بێ پاراستنەکان کەمترە، لە ژێر سنووری نهێنیی فەرمیدا (بۆ نموونە differential privacy بە ε ≤ 2). ئاستەنگە ماوەکان دیاری دەکەین، لەوانە هاوسەنگیی ناهێڵیی نێوان نهێنی، سوود و پەیوەندی، بەرگەگرتن بەرامبەر هێرشبەرە خۆگونجێنەکان، جیاوازیی ڕاژەخوازەکان و توانای جێبەجێکردن. لە کۆتاییدا ئاراستە کراوەکانی توێژینەوە تاوتوێ دەکەین، لەوانە پەستاندنی بەرگەگر بەرامبەر هێرشی Byzantine، گونجان لەگەڵ یاسا و ڕێساکان لە بەکارهێنانی ڕاستەقینەدا و پەستاندنی ئۆنلاینی خۆگونجێن. ئەم پێداچوونەوەیە دیدێکی یەکگرتوو دەخاتە ڕوو بۆ ئەوەی چۆن دیزاینی میکانیزم، کریپتۆگرافی و تەکنیکەکانی تیۆریی فێربوون پێکەوە بەکار بهێنرێن بۆ سیستەمی فێربوونی فیدراڵی کە کردەیی بێت، بە شێوەیەکی سەلمێنراو نهێنی بپارێزێت و لە گواستنەوەی داتادا کارا بێت.

زانکۆی نانکای، تیانجین، چین.

پەیوەندی

هاوکاریی توێژینەوە، وتارێک، یان کێشەیەکی قورسی ئەندازیاری — بۆم بنووسە.